Ligt de toekomst van de dagbladindustrie in Mobile?

Analyse, Media

Snow Fall – The Avalanche at Tunnel Creek en Firestorm. Twee sprekende voorbeelden van multimediale artikelen die onlangs verschenen in respectievelijk The New York Times en The Guardian.

De verhalen op de websites van beide kranten, beide enkele tienduizenden woorden lang, beschrijven verschillende situaties in bijvoorbeeld extreme weersomstandigheden en felle bosbranden, gepaard met veel foto’s en video’s, verpakt in een gelikt en gebruiksvriendelijk jasje. De omslag naar digitaal bij dagbladen lijkt aangekomen op het punt waar ze moet zijn: multimediaal en digitaal. De twee artikelen konden na publicatie rekenen op veel lof van zelfs de grootste critici in het medialandschap onder wie docent journalistiek aan de New York University Jay Rosen.

Hoewel deze vorm van multimediale journalistiek lastig kan zijn voor een aantal krantenjournalisten, is dit soort storytelling wel de toekomst van de dagbladindustrie. Te lang toonde de journalist zich een doorgeefluik met pen en papier in de aanslag die slechts eenzijdig opschreef wat er gebeurde. De huidige heeft een uiterst kritische houding aangenomen. Hij is kritisch op zowel de inhoud van de krant als op hoe die content wordt gebracht. De lezer let scherper op inhoud, zodat steeds meer opvalt wat eraan schort, aldus hoofdredacteur Jan Greeven van Trouw in het boek Journalistieke kwaliteit in het crossmediale tijdperk door Kees Buijs. Feiten zijn soms aantoonbaar onjuist of worden in een verkeerde context geplaatst. Journalisten, niet gehinderd door enige gemakzucht, controleren feiten te weinig en zijn onvoldoende voorbereid, constateert Buijs.

Toch lijkt de slechte journalistiek kwaliteit van media, zoals verwoordt door Nick Davies in zijn boek Flat Earth News, niet de grootste zorg, in ieder geval in Nederland. Oude media blijven nog steeds de belangrijkste nieuwsbron, maar de nieuwe generatie leest steeds meer het nieuws op de mobiele telefoon. Ze consumeren en wisselen het uit louter via hun mobiele telefoon, zegt Buijs. Voor de dagbladindustrie geldt dat er op dat laatste, de mobiele telefoon, maar ook de tablet, nog te weinig de nadruk wordt gelegd. Zeker, veel landelijke dagbladen geven een iPad-versie van de papieren krant uit, maar over het algemeen gebeurt dit nog tegen onnodig hoge abonneeprijzen. Redacties van dagbladen houden bovendien nog te veel tegen dat zij worden omgevormd tot bedrijven met een meer crossmediale en multimediale insteek. Redacties zouden geen ouderwetse kranten meer moeten maken, maar op maat gesneden content voor mobiele apparaten, radio, TV en krant, stelt Buijs.

De verschuiving van papier naar internet en mobiel is een proces in stroomversnelling dat de dagbladen deels aan zichzelf hebben te danken. Vroeger opereerden beide markten nog strikt gescheiden, schrijft Kees Buijs eveneens in zijn boek. Nu vormt de website van het dagblad een aanvulling op de papieren krant met ‘snel nieuws’ dat over het algemeen gratis wordt weggeven. Later introduceerden de kranten de adaptieve websites, waardoor deze tevens snel worden geladen op mobiele apparaten. Omdat gratis nieuws niet bestaat, trekken dagbladen nu één voor één de paywall op: voor de consument zit er dan niets anders op dan weer de portemonnee te trekken. Op betalen voor content rust geen taboe, maar omdat de lezer de afgelopen jaren gewend is geraakt aan gratis nieuws, moet er voor de content wel een sterke inhoud worden geboden. Die moet tevens overal te bereiken zijn: thuis, in de trein op de tablet of op straat in de hand via de mobiele telefoon. De consument verwacht niet louter een gedigitaliseerde versie van de papieren krant, maar wil met multimediale content op de hoogte worden gehouden, overal. De NRC hanteert een goed voorbeeld van betalen voor waardevolle content met de app NRC Reader, hoewel ook daar op multimediaal vlak nog meer kan gebeuren dan nu het geval is.

Ben Rogmans van de digitale krant DNP (voorheen De Pers en nu The Post Online) voorspelde tijdens een congres eind mei over mobiele apparaten het einde van de papieren kranten, waarin geen enkel dagblad wordt gespaard. Om een toekomstig faillissement van de dagbladindustrie af te wenden, denkt hij dat een volledige consolidatieslag het enige redmiddel is, hoewel volgens de DNP-uitgever ook dat slechts uitstel van executie is. De dagbladvernieuwing gaat volgens Rogmans niet om de inhoud, maar om de presentatie ervan en dan vooral voor welk platform. De basis van Rogmans’ betoog zou wel eens op waarheid kunnen berusten. De kosten van het uitgeven van een papieren krant stijgen, te meer omdat advertentiekosten al jaren dalen. DNP betaalt voor publicatie per maand ‘slechts’ vijfduizend euro; een fractie van wat een papieren krant op dagelijkse basis kost.

De beroepsgroep kan zich simpelweg niet handhaven door slechts te wijzen op de eigen professionaliteit, vindt Buijs. Dalende advertentie-inkomsten en abonnees zijn hiervan het bewijs. Met de content van dagbladen is, in tegenstelling tot wat veel critici als Kees Buijs en Nick Davies in Flat Earth News beweren, niet veel mis. Natuurlijk kan het altijd beter, maar veel meer gaat het om het platform waarop de content wordt aangeboden.

Warna Oosterbaan en Hans Wansink pleitten in 2006 in hun boek De Krant moet kiezen al voor een versmalling van redactionele formules. Oosterbaan en Wansink vinden dat naast de audiovisuele media er weer kranten moeten komen die zich richten op kerntaken als het verslaan van nieuws en het brengen van achtergronden. In de praktijk zullen veel regionale dagbladen met deze formule niet meer blijven bestaan. Hun taak verschuift toch al naar regionale nieuwsmedia op internet, de verslaggeving over landelijke onderwerpen kan worden overgelaten aan de nog bestaande landelijke dagbladen die zich daarin toch al specialist zijn. De consument, en zeker de jongeren, kiezen steeds meer voor nicheonderwerpen die bijvoorbeeld regionale kranten niet verslaan, maar wel op internet zijn te vinden. Jongere lezers stellen andere eisen, menen Wansink en Oosterbaan eveneens. In een digitaal kanaal kunnen die eisen met geringe kosten worden ingewilligd.

Het landelijke dagblad, mits sterk versmald in redactie, overleeft de komende decennia de tand des tijds nog wel. Financieel gaat het slecht met de kranten, maar inhoudelijk zitten er bij de kranten nog veel goede journalisten. Hoofdredacteuren en uitgevers moeten zich echter meer gaan richten op internet, en dan vooral op mobiel zoals content voor tablets en telefoons. De markt voor mobiele apparaten kent volgens Business Insider sinds 2010 een steeds sterker groeiende markt. Bovendien moeten journalisten er eens overheen stappen dat op internet slechts onwaarheden en niet-geverifieerde feiten rondwaren. Die beweringen doen afbreuk aan initiatieven als NRC Reader en het nog niet bestaande, maar financieel al wel succesvolle De Correspondent van Rob Wijnberg.

Meer lezen over digitalisering van dagbladen? Lees het weblog ‘What will the newspaper industry look like in 10 years now that Jeff Bezos is involved?’ op ‘Thoughts on Management, Business, Entrepreneurship’.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s