Chemie-Pack, een dag na de verwoestende brand van 5 januari 2011. Foto Erik Eggens

Minister grijpt in bij Veiligheidsregio’s na Chemie-Pack

Nieuws

Tijdens en na de grote brand bij Chemie-Pack in januari 2011 ging zoveel verkeerd, dat de minister van Veiligheid en Justitie twee jaar na dato alsnog ingrijpt bij de procedures in de nationale rampenbestrijding.
Minister Ivo Opstelten voegt twee opschalingniveaus toe aan de huidige vier GRIP-niveaus en heeft inmiddels ruim 100 bedrijven aangewezen die verplicht een bedrijfsbrandweerkorps moeten toevoegen.

Ruim twee jaar na de enorme brand op het industrie- en haventerrein in Moerdijk waarbij het overslagbedrijf voor chemische stoffen Chemie-Pack tot de grond toe afbrandde, debatteerde de vaste Kamercommissie Veiligheid voor het eerst over de ramp die vooral effect had op het milieu. De brand werd destijds veroorzaakt door een medewerker van het bedrijf die met een gasbrander een bevroren pomp ontdooide. Dat ging mis, waardoor chemische stoffen naast de pomp in brand vlogen en binnen enkele minuten een groot deel van het bedrijf in vlam zette. Tijdens en na de brand kwam tevens naar voren dat er nogal wat schort aan de coördinatie tijdens rampenbestrijding.

De minister presenteerde donderdag het nieuwe incidentbestrijdingsbeleid. En dat was nodig, vindt ook Opstelten. “Er is tijdens deze ongekende ramp veel, heel veel misgegaan”, legde Opstelten uit. “Bij Chemie-Pack was een bedrijfsbrandweer nodig, maar die ontbrak. Dat geldt ook voor het schuim waarmee vanaf het begin had moeten worden geblust. Blussen ging bij de brand met water, wat de ramp feitelijk verergerde.” Opstelten gaf tijdens de commissievergadering toe dat bij Chemie-Pack op het haventerrein van Moerdijk een bedrijfsbrandweer ontbrak die het wel had moeten hebben. De brandweerpost is direct na de ramp volgens minister meteen op orde gebracht.

De PVV, GroenLinks, het CDA en D66 vinden ondanks het ingrijpen van de minister dat er nog steeds te weinig gebeurt in de rampenbestrijding bij de veiligheidsregio’s. Oud-hoofdofficier van de brandweer Louis Bontes (PVV) toont waardering voor de inzet van zijn voormalige collega’s, maar voegt er aan toe dat de ramp beperkt had kunnen blijven als er voldoende kennis was geweest bij de brandweer. “Er waren ten eerste onvoldoende middelen om de brand te blussen en er werd met de verkeerde middelen geblust. Elke brandweerman, vrijwillig of niet, moet weten dat je een chemische brand niet met water moet blussen en een container met aceton moet blijven koelen als die nog niet is ontploft. En dat is niet gebeurd”, stelt de PVV’er.

De SP maakte bezwaar tegen de manier waarop de directie van het bedrijf volgens de partij ‘vrijuit gaat’, maar de samenleving is opgescheept met een kostenplaatje van 70 miljoen euro aan saneer- en opruimwerkzaamheden, vooral op en rondom het terrein van het bedrijf. “Ik mis wat in het betoog”, constateert Henk van Gerven. “De directie van Chemie-Pack gaat vrijuit met een taakstraf en wij moeten 70 miljoen euro betalen om de rommel op te ruimen? Dat is toch wel heel wrang.” Liesbeth van Tongeren van GroenLinks vindt dat logisch. “De overheid had haar zaakjes niet op orde”, pareert ze de kritiek van haar commissiecollega. “De overheid moet minimaal eerst zelf de zaakjes op orde hebben, voordat ze oordeelt over anderen.”

Opstelten nam het advies van Van Tongeren ter harte met de aangekondigde maatregelen bij de veiligheidsregio’s in Nederland. “Inmiddels is er bij ruim 118 bedrijven een bedrijfsbrandweerkazerne geïnstalleerd. Nog eens 113 bedrijven staan op de nominatielijst om die ook te krijgen.” Bovendien voegt Opstelten twee GRIP-niveaus (GRIP 5 en GRIP Rijk) toe aan de huidige vier. De niveaus regelen de mate waarin er wordt opgeschaald in de rampenbestrijding en welke hulpdiensten worden ingezet. De huidige niveaus van Gecoördineerde Regionale Incidentsbestrijdings Procedures zijn volgens de minister niet langer toereikend. Opmerkelijk, omdat GRIP 5 nog niet zo lang geleden werd afgeschaft. Destijds oordeelde de politiek dat er niets was gevaarlijker was dan GRIP4, waarbij de effecten van de ramp provinciegrenzen overstijgen. Op die beslissing komt Opstelten nu terug en voegt er zelfs een aan toe.

“Want Moerdijk geldt hierin als wake up call”, vindt Opstelten, die concludeerde dat tijdens de brand in Moerdijk voor drie veiligheidsregio’s (Noord-Brabant, Zuid-Holland, Gelderland-zuid, red.) de hoogste alarmfase GRIP 4 gold. Het niveau in incidentbestrijding is volgens Opstelten bedoeld om vooral de communicatie en leiding binnen de hoogste fase optimaal en via één kanaal te laten verlopen. Die loopt, in het geval van een ernstige ramp die de provinciegrenzen overschrijdt, voortaan via het Rijk.

De commissie Hoekstra gaat naar aanleiding van de brand kijken wanneer moet worden opgeschaald naar GRIP 5 en GRIP Rijk. Voor de zomer komt Hoekstra met bevindingen. Bovendien volgen rond die tijd rapportages van provincies en inspecties over het toezicht op gevaarlijke bedrijven in Nederland. Want ook dat toezicht is volgens een meerderheid van de commissie niet toereikend. “Vooral de gemeente heeft nogal wat laten liggen in handhaving en milieu en milieuvergunningen”, zegt Magda Bernsen (D66). “Een verdere schaalvergroting van de gemeente zoals de minister van Binnenlandse Zaken die heeft gepland, bevordert dit zeker niet.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s